Oszczędności dotknęły najciężej chorych

Fundusz przestał płacić za opiekę pielęgniarską nad częścią obłożnie chorych. Kto się powinien nimi zająć? Rodzina i opieka społeczna

Dzień pani Janiny z Rzeszowa oraz jej 80-letniego męża zaczyna się od mycia, karmienia, przewracania 95-letniej matki. Mama pani Janiny od lat leży w łóżku całkowicie zdana na pomoc osób trzecich. Przez ostatnie dwa lata przychodziła pielęgniarka, która pomagała nie tylko umyć, nakarmić i przebrać pacjentkę. Zmieniała opatrunki na ciężko gojących się ranach odleżynowych, nacierała, oklepywała, mierzyła ciśnienie, poziom cukru.

Mąż pani Wandy Żyrawskiej jest po ciężkim wylewie. Za pomocą balkonika potrafi dojść do toalety, ale gdy chce wstać z łóżka, pani Wanda, choć sama poważnie chora, musi go dźwignąć. Trzeba go umyć, ubrać, nakarmić. Jej również przez ostatnie dwa lata w opiece nad mężem pomagała pielęgniarka. W piątek pielęgniarki przyszły po raz ostatni. W poniedziałek pani Janina i pani Wanda musiały same zająć się swoimi chorymi bliskimi. W podobnej sytuacji znalazło się bardzo wiele rodzin nie tylko na Podkarpaciu, ale i w całym kraju.

NFZ przestał opłacać pielęgniarki, które opiekowały się takimi pacjentami jak mąż pani Wandy i matka pani Janiny na podstawie kontraktów na opiekę zadaniową. Od 1 marca z katalogu świadczeń opieka zadaniowa została wykreślona. Część pacjentów została objęta opieką długoterminową, część ma trafić pod opiekę pielęgniarek POZ.

NFZ postawił ostre kryterium: na opiekę długoterminową mogą liczyć pacjenci, którzy w skali Barthela uzyskali od 0 do 40 pk. Skalą tą mierzy się stan niepełnosprawności. Im mniej punktów, tym większa niepełnosprawność. W tej grupie są m.in. osoby karmine sondami, z zainstalowanymi na stałe cewnikami, nie chodzące. Opieką zadaniową objęci byli chorzy zakwalifikowani do przedziału 0-60 pkt.

- Miałam pod opieką pięciu pacjentów. Trzech zostało objętych opieką długoterminową, dwóch nie zostało zakwalifikowanych. Musiałam ich zostawić, choć wiem, że nie są w stanie funkcjonować samodzielnie. To są ciężko chorzy, samotni i biedni ludzie, których nie stać na wynajęcie pielęgniarki - mówi Elżbieta Pelc z Łańcuta.

Elżbieta Moskal z NZOZ Homo Homini dodaje: - Dziś mamy sądny dzień. Dzwonią do nas opiekunowie tych pacjentów, do których w poniedziałek pielęgniarka już nie przyszła. Wielu z nich to starsi, schorowani współmałżonkowie sami wymagający pomocy lub dzieci, które też już są w podeszłym wieku. Ci ludzie są zrozpaczeni, mówią, że to jest skazanie ich bliskich na powolną eutanazję. Nie stać ich na wynajęcie płatnej opieki, a sami nie dadzą rady. Nie możemy im pomóc, bo nie mamy kontraktów.

NFZ tłumaczy, że taka opieka była bardzo kosztowna i wielu przypadkach rodziny chorych nadużywały tej formy. - W ubiegłym roku wydaliśmy ponad 25 mln zł. Na zabezpieczenie pielęgniarskiej opieki długoterminowej dla pacjentów, którzy byli objęci opieką zadaniową, mamy zarezerwowane w tegorocznym budżecie 11 mln zł - informuje Dorota Kolano z podkarpackiego oddziału NFZ.

1 stycznia w naszym województwie było ok. 800 pacjentów objętych pielęgniarską opieką długoterminową. Od 1 marca ta liczba zwiększy się o 1250 osób, bo dla tylu wystarczy pieniędzy. Ale jak się dowiedzieliśmy, pacjentów, którzy znaleźli się w przedziale 0-40 pkt skali Berthela, jest około 1600. - Odbędzie się ponowna kwalifikacja - zapowiada przedstawicielka NFZ.

Fundusz stawia sprawę jasno: "Niezbędnym uzupełnieniem zadań pielęgniarskich są usługi opiekuńcze, do zapewnienia których zobowiązani są rodzina, opiekunowie prawni lub - w razie takiej konieczności - instytucje opieki społecznej (...). Czynnościami pozostającymi do realizacji przez pielęgniarkę POZ, ale także przez pielęgniarkę opieki długoterminowej, są te świadczenia, do których są upoważnione zgodnie z kompetencjami zawodowymi. W szczególności chodzi o takie, których wykonanie ze względu na bezpieczeństwo pacjenta nie może być realizowane przez rodzinę lub opiekunów pomocy społecznej. Czynności, o których mowa są świadczeniami medycznymi, a nie opiekuńczymi" - czytamy w komunikacie, który pojawił się na stronie centrali NFZ w poniedziałek po południu.