Krempna - łemkowskie cerkwie i wojenne cmentarze

Jeśli szukacie ciszy, spokoju i bliskiego kontaktu z naturą, powinniście wybrać się do gminy Krempna. Kolorami i woniami wabią ukwiecone łąki. A jeśli ktoś będzie miał szczęście, może zobaczyć orła przedniego albo czaplę siwą. Atrakcją Krempnej są także cerkwie i cmentarze z I wojny światowej

W Krempnej czasem się śmieją, że do nich jest bliżej z Wiednia niż z Warszawy i może dlatego warszawiacy nie odkryli jeszcze uroków tych terenów. Gmina jest słabo zaludniona, ponad 65 proc. powierzchni zajmuje Magurski Park Narodowy. W krajobraz, który tworzą łagodne stoki Beskidu Niskiego poprzecinane doliną Wisłoki, wkomponowały się łemkowskie cerkwie i polskie kościoły.

- Jeśli ktoś wybierze się do nas teraz, to zobaczy łąki w pełnym rozkwicie. Lasy straciły już te różne odcienie zieleni, ale są w swojej najbujniejszej formie - mówi Andrzej Czaderna, dyrektor magurskiego parku.

Wędrując po ścieżkach wyznaczonych, w parku nie spotkamy zbyt wielu ludzi. Tu można się wyciszyć, oddychać krystalicznie czystym powietrzem. Jeśli ktoś nie lubi spacerów, może wybrać się na rowerową przejażdżką którąś z wytyczonych tras. Dyrektor poleca trasę: Krempna - Żydowskie - Ciechań - Grab - Ożenna - granica państwa - Bardejów - granica państwa - Grab - Rozstajne - Świątkowa Mała - Krempna.

- Po drodze można zobaczyć nie tylko piękne otwarte przestrzenie i wspaniałe panoramy, ale także duże żeremia bobrowe na potoku Ryjak, czaplę siwą na rozlewisku, a jak nam szczęście dopisze, to także orła przedniego, gdy poluje na kaczkę - opowiada dyrektor Czaderna.

A gdy nacieszymy się przyrodą, warto zajrzeć do drewnianych cerkwi. Po II wojnie światowej pozamieniano je na kościoły. Kilka zostało ostatnio odnowionych dzięki staraniom Stowarzyszenia Miłośników Krempnej. - Zdobywamy pieniądze z Ministerstwa Kultury. Żadnej z parafii nie byłoby stać na remont świątyń i renowację ikonostasów - mówi Dariusz Mielczarek ze stowarzyszenia.

W Krempnej warto obejrzeć cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana usytuowaną w centrum wsi. Została wybudowana w 1782 r. na miejscu wcześniejszej, która przetrwała 275 lat. Zachował się tzw. nowy ikonostas i fragmenty starego. - Wnętrze świątyni jest po renowacji, całe w złocie i srebrze - mówi Mielczarek. Cerkiew jest częścią "Polsko-Słowackiego Szlaku Architektury Drewnianej".

Jedną z najpiękniejszych świątyń na Łemkowszczyźnie jest cerkiew w Kotani. Prawdopodobnie została odbudowana lub przebudowana w 1841 r. Jej wnętrze nie uległo zniszczeniu dzięki temu, że gontowe pokrycie zostało przykryte blachą i chroniło budowlę przed zaciekami. Gont został odsłonięty w latach 60. XX w., a w roku 1962 ikonostas i pozostałe wyposażenie wymontowano i umieszczono w Muzeum Ikon w Łańcucie. W latach 2003-2004 na dachu cerkwi położono nowy gont, a w ubiegłym roku 16 ikon powróciło do świątyni.

W Świątkowej Małej znajduje się wyjątkowo rzadko spotykana w cerkwiach ikona przedstawiającą sąd ostateczny. Obraz jest po renowacji.

Cerkwie znajdują się jeszcze w Myscowej, Polanach, Świątkowej Wielkiej.

Na terenie gminy Krempna toczyła się bitwa gorlicka, jedna z największych bitew I wojny światowej. Pozostałością po niej są cmentarze wojenne: w Ożennej, Krempnej i Grabiu. Cmentarze są odnowione dzięki mieszkańcom i pomocy Austriaków.

Trasy rowerowe na terenie gminy Krempna

Kolor zielony: Krempna (zbiornik wodny) - Kołomyja (szczególna zbiorowość roślinna MPN ) - Huta Krempska (zabudowania łemkowskie) - Krempna (cerkiew)

Kolor czerwony: Krempna (cmentarz austriacki z I wojny światowej) - Kotań (cerkiew) - Kolanin (tereny leśne MPN ) - Świątkowa Wielka (smażalnia pstrągów) - Świątkowa Wielka (cerkiew) - Świątkowa Mała (cerkiew)

Kolor niebieski: Krempna - Żydowskie i Ciechań (teren MPN oaz cmentarz parafialny sprzed II wojny światowej) - Bardejowskie Kupele (uzdrowisko) - Bardejów (stare miasto) - Grab (zabudowania łemkowskie) - Rozstajne (teren MPN ) - Świątkowa Mała (cerkiew) - Krempna

Kolor żółty: Krempna (cerkiew) - Myscowa (cerkiew) - Pańska Góra (tereny widokowe) - Polany (cerkiew) - Huta Polańska (kościół odbudowany po zniszczeniach II wojny światowej) - Krempna